Բույսերի աճեցումը սերմերից

Միամյա/սեզոնային բույսեր

Բազմամյա բույսեր

Բանջարեղեն

Սալատային Սոխ

Սամիթ, ռազիան, չաման, անիսոն

Պղպեղ, լոլիկներ եւ բադրջան – սերմերի ցանելը

Լոբազգի – լոբի, ոլոռահատիկ, սոյա, գետնակաղին

Ծառեր եւ թփեր

Միամյա/սեզոնային բույսեր

Միամյա բուսերի աճեցման համար օգտագործվում է թեթեւ ենթաշերտ (հողի եւ տորֆի խարնորդ 1:0–3): Ոչ ցրտակայուն տեսակները սկզբից աճեցվում են տաք սենյակում (տանը, ջերմոցում) եւ դուրս են ցանվում մայիսի 15ից հետո:

Ծաղկամանը հողով լցրեք թողնելով եզրից 2 սմ: Սերմերը հավասարաչափ ցանեք հողի վրա: Փոքր սերմերը (կակաչի հատիկի չափի) մեկ ծածկի: Ավելի մեծ սերմերը ծածկեք հողի բարակ շերտով (0,5–1 սմ):

Ցանելուց հետո ծաղկամանները փակեք շուշաի կտորով (դա հիմնականում վերաբերվում է մանր սերմերին, որոնք չեն ծածկվում հողով): Շուշաի կտորը հանեք ամեն օր 5–10 րոպեյով: Երբ որ սկսեն առաջանալ առաջին տերեւները, ջահել բույսերը ծածկեք հողի շատ բարակ շերտով (1–2 մմ) եւ հետագա մեկ ծածկի շուշայի կտորով: Ջահել բույսերը կարիք ունեն բավական լույսից:

Եթե սերմերը ցանված են շատ խիտ, կարող եք իրենց տեղափոխել ծաղկամանի մեջ մեկ առ մեկ երբ որ բույսերը ունենան երկու տերեւ:

Մանր սերմերը (կտավի) հարկավոր չե ծածկել հողով, միայն ցանելուց հետո հողը մի քիչ փորեք: Արեւածաղկի եւ կոշտուկի սերմերը ցանեք 2–3 հատով 5–10 սմ խորությունով: Մեկամյա բույսերի տեսակներից շատերը կարող եք ցանել անմիջապես հողի մեջ կամ նախօրոգ աճեցնել ծաղկամանում: Նախօրոգ աճեցրած բույսերը կծաղկեն 1–2 ամսից ավելի շուտ:

Ցանելու տեղը Ա – Ջերմոց, ջերմատուն, տան պատուհան, ջերմաստիճան 20–25 oC Բ – անմիջապես հողի մեջ Թվերը ցույց են տալիս տարվա ամիսները, – (գծիկը) նշանակում է որ սածիլը չի տեղափոխվում (սերմերը ցանվում են անմիջապես մշտական տեղում):

Լատինական անունը	Սլովակերեն անունի	Ցանելու տեղը	Ցանելու ծամանակը	Ցանելը
Ageratum mexicanum	Agerát mexický	A	1.-3.	5.
Agrostemma githago	Kúkoľ poľný	B	9.-10. / 4.	–
Amaranthus	Láskavec	B	4.	–
Antirrhinum majus	Papuľka väčšia	B	4.	–
Bidens ferulifolia	Dvojzub metlinatý	A	2.-3.	5.
Callistephus chinensis	Astrovka čínska	A / B	3. / 4.	4.-5.
Capsicum sp.	Paprika	A	3.	5.
Carthamus tinctorius	Požlť farbiarska	B	4.	–
Centaurea imperialis	Nevädza cisárska	B	4.	–
Crupina vulgaris	Krupina obyčajná	B	3.-4.	–
Convonvulus triocolor	Pupenec trojfarebný	B	4.	–
Cucurbis sp.	Tekvica	A / B	4.	5. / netreba
Cuphea lanceolata	Kufea širokolistá	A	3.-4.	5.
Dipsacus laciniatus	Štetka laločnatá	B	9.-11. / 2.-3.	–
Dorotheanthus bellidiformis	Poludňovka sedmokrásková	A	3.-4.	5.
Eragrostis abyssinica	Milota habešská	A	3.-4.	5.
Eschscholtzia californica	Slncovka kalifornská	A / B	3. / 4.	–
Felicia heterophylla		A / B	3. / 4.	5.
Gazania rigens	Gazánia ohnivá	A	3.-4.	5.
Chrysanthemum coronarium	Chrysamtémovka vencovitá	B	4.	–
Ipomea purpurea	Povojník purpurový	B	4.	–
Lavatera trimestris	Slezovec trojmesačný	B	4.	–
Linum	Ľan	B	4.	–
Lopezia racemosa	Lopézia strapcovitá	A	3.	5.
Mirabilis jalapa	Nocovka jalapská	A / B	3. / 4.	5.
Nicandra physalodes	Nikandra machovkovitá	A	4.	5.
Nicotiana rustica	Tabak dedinský	A	3.-4.	5.
Nicotiana tabacum	Tabak fajčiarsky	A	(2.-)3.-4.	5.
Nigella damascena	Černuška damascénska	B	4.	–
Nigella orientalis	Černuška východná	B	4.	–
Papaver rhoeas	Mak vlčí	A	9.-11. / 3.-4.	–
Papaver somniferum	Mak siaty	B	4.	–
Phalaris canariensis	Lesklica kanárska	B	4.	–
Portulaca grandiflora	Portulaka veľkokvetá	A	3.-4.	5.
Riccinus communis	Ricín obyčajný	A / B	3.-4. / 4.	5.
Salvia splendens	Šalvia ohnivá	A	2.-4.	5.
Solanum pseudocapsicum	Ľulok paprikový	A	3.	5.
Tagestes	Aksamietnica	A / B	4.	5.
Tithonia rotundifolia	Titónia okrúhlolistá	A / B	3.-4. / 4.	5.
Ursinia anethoides	Urzínia kôprolistá	A / B	4.	5.
Zea mays	Kukurica siata	B	4.	5.
Zinnia elegans	Cínia pôvabná	A / B	4.	5.
jednoročné okrasné trávy: Aegilops, Bromus, Hordeum, Lagurus ovatus	jednoročné okrasné trávy: mnohoštet, stoklas, jačmeň, zajačí chostík	A / B	4.	5. / netreba

Բազմամյա բույսեր

Բազմամյա բույսերի սերմերը ցանվում են ինչպես որ միամյա բույսերը: Բազմամյա բույսերի բոլոր տեսակները կարող եք աճեցնել անմիջապես դրսում (սկզբից կիսաստվերում, հետո արեւի տակ):

Լատիներեն	Սլովակերեն	Ցանելու ժամանակ	Վեգետատիվ բազմացում
Achilea	Rebríček	4.	delením
Ajuga	Zbehovec	–	delením
Alisma	Žabník	4.-5.	delením
Alyssum	Tarica	4.	delením
Anemone	Veternica	3.-4.	delením
Anthemis tinctoria	Ruman farbiarsky	4.
Aquilegia	Orlíček	3.-5.	delením
Aristolochia	Vlkovec	4.-5.*	delením
Aruncus vulgaris	Udatník lesný	–	delením
Asarum europaeum	Kopytník európsky	–	delením
Atropa bella-dona	Ľuľkovec zlomocný	4.-5.
Batrachium	Močiarka	–	delením
Calendula officinalis	Nechtík lekársky	3.-5.
Callitriche	Hviezdoš	–	delením
Campanula sp.	Zvonček	3.-4.	delením
Carex	Ostrica	3.-4.*	delením
Carlina	Krasovlas	3.-4.
Convalaria	Konvalinka	–	delením
Corydalis	Chochlačka	–	delením
Dianthus	Klinček	6.-8.	delením
Digitalis	Náprstník	6.-8.	delením
Echinacea purpurea	Echinacea purpurová	3.-5.	delením
Echium	Hadinec	9.-10., 3.-4.
Eleocharis	Bahnička	–	delením
Euphorbia	Prýštec	–	delením
Filago arvensis	Bielolist obyčajný	3.-4.
Gaillardia ariasta	Kokarda ohnivá	4.	delením
Geranium	Pakost	4.-5.	delením
Hacquetia	Hviezdnatec	–	delením
Helianthus decapetalus	Slnečnica	–	delením
Hemerocallis	Ľaliovka	4.*	delením
Hepatica	Pečeňovník	–	delením
Hieracium	Jastrabník	3.-4.*	delením
Hosta x undulata	Funkia	–	delením
Hypericum	Ľubovník	4.*	delením
Chamomilla recutita	Rumanček pravý	9.-11., 3.-4.
Inula	Oman	–	delením
Iris pseudoacorus	Kosatec žltý	3.-4.*	delením
Iris – ostatné druhy	Kosatec – ostatné druhy	3.-4.**	delením
Isopyrum	Veterník	3.-4.	delením
Jovibarba	Skalnica	–	delením ružíc
Juncus	Sitina	3.-4.*	delením
Lamiaceae – Acinos, Calamintha, Lamium, Teucryum, Thymus	hluchavkovité – dušovka, marulka, hluchavka, hrdobarka, materina dúška	3.-4.*	delením
Lemna, Wolfia	Žaburinka, Wolfia	–	delením
Leucanthemum	Margarétka	3.-5.	delením
Linum – vytrvalé druhy	Ľan – vytrvalé druhy	3.-5.	delením
Lupinus polyphyllus	Lupína mnoholistá	3.-5.	delením
Luzula	Chlpaňa	3.-4.*	delením
Lychnis	Kukučka	3.-5.	delením
Lysimachia	Čerkáč	–	delením
mäsožravé rastliny	mäsožravé rastliny	4.-7. ***	delením; in-vitro ***
paprade	paprade	celoročne ***	delením; in-vitro ***
Phlox	Flox	–	delením
Plantago	Skorocel	4.*	delením
Primula	Prvosienka	3.-4.	delením
Pyrethrum parthenium	Rimbaba obyčajná	4.-5.(-6.)	delením
Ranunculus	Iskerník	3.	delením
Rudbeckia hirta	Rudbekia srsnatá	3.-4.	delením
Salvia – vytrvalé druhy	Šalvia – vytrvalé druhy	3.-4.	delením
Saxifraga	Lomikameň	3.-4.*	delením
Scutelaria	Šišak	3.-4.	delením
Sedum	Rozchodník	–	delením, koreňové, stonkové a listové odrezky
Sempervivum	Rozchodnica	–	delením ružíc
Silene	Silenka	3.-5.	delením
Sisyrinchium	Mečovka	4.	delením
Tragopogon	Kozia brada	3.-4.
Trifolium	Ďatelina	4.
Trollius altissimus	Žltohlav najvyšší	3.-4.	delením
Typha	Pálka	–	delením
Vicia	Vika	4.-5.
Viola	Fialka	4.-5.	delením
vytrvalé trávy	vytrvalé trávy	3.-5.	delením

• Բանջարեղեն

Սալատային Սոխ

Ապրիլից մայիս կամ օգոստոսին սերմերը ցանեք հողի մեջ (մինչեւ 0,5 սմ խորքով): Տեղը մաքրեք մոլախոտից (դա կարեւվոր է հատկապես սերմերի ծլելու համար) եւ հետեւեք հողը ցամաք լինի: Հետագայում սալատի սոխը պահանջկոտ չե: Դա առաջեցնում է խիտ փնջեր որոնք հարկավոր է առանձնացնել եւ ցանել ամեն 2–3 տարի:

Ձմեռվա գալուց առաջ սոխը (արմատները) փորվում են, բացեք հողի մոտ 10 սմ, թողեք մի քիչ չորանա, սոխերը դարսեք շերտերով տան մոտ եւ ծածկեք թափված տերեւներով: Ձմեռը (սառը եղանակին՛ դեկտեմբերից մինչեւ փետրվար) ամեն շաբաթ արմատները հանեք եւ թողեք 2–3 օրով 10 oC ջերմաստիճան տակ: Հետո ցանեք ծաղկամանի մեջ եւ տեղավորեք տան պատուհանի վրա (ներսից): Մեկ շաբաթ հետո սոխը կսկսի «բացվել» եւ մեկ ամսվա ընդացքում կունենք վիտամին С ով հարուստ սոխեր:

Սամիթ, ռազիան, չաման, անիսոն

Սերմերը ցանվում են ապրիլին առանձին կամ որպես լրացուցիչ կուլտուրա, օրինակ գազարի հետ: Հետեւյալ պահանջները միայն մոլախոտերից մաքրելն է եւ ջրելը: Վարունգների սեզոնին կարող եք սամիթը ավելացնել պահածոների մեջ: Վեգետացիայի ծամանակ չամանի տերեւները կարող եք օգտագործել սուպերի, սալատների կամ մսի գարնիրի մեջ: Ռազիանի, չամանի եւ անիսոնի սերմերից կարող եք եփել շատ օգտակար թեյ վատ մարսողության դեմ: Աշնանը կարող եք հավաքել ռազիանի եւ չամանի արմատները (նույնպես մաղադանոսի) եւ օգտագործեք բանջարեղենի սուպի համար:

Պղպեղ, լոլիկներ եւ բադրջան – սերմերի ցանելը

Մարտի երկրորդ կեսին սերմերը 2–3 հատով ցանեք կավի հողող ծաղկմանի մեջ (տրամագիծը 6–8 սմ, բարձրությունը 8 սմ կամ ավելի): Ծաղկամանները դրեք լուսավոր բայց ոչ շատ տաք տեղ (տան ջերմաստիճանը բավական է): Շատ բարձր ջերմաստիճանը հարմար չե, քանի որ բույսերը տեղափոխելու ծամանակ հնարավոր է ջերմաստիճային շոկ ստանան: Բույսերը տանը պահեք մինչեւ մայիսի 15ը, հետո տնկեք հողի մեջ:

Լոբազգի – լոբի, ոլոռահատիկ, սոյա, գետնակաղին

Լոբին, ոլոռահատիկը, սոյան ցանվում են անմիջապես հողի մեջ: Գետնակաղինը հարկավոր է նախօրոգ աճեցնել լոլիկի նման: Հիվանդությունների տարածվելու պատճառով հարկավոր չե ցանել նույն տեղում 3–6 տարուց ավելի:

Տեսակ	Ցանում			Սերմերի հավաքելու ծամանակ
	ժամանակ	խորություն սմ	ձեւ
Լոբի թփաձեւ (սերմերի համար)	5.-6.	5	փոսերի մեջ տարածությունով 40×40 սմ	7.-10.
Լոբի թփաձեւ (պատճի համար)	5.-7.	5	փոսերի մեջ տարածությունով 40×40 սմ	պատիճներ 6.-10.
Լոբի մագլցող	5.	6–8	փոսերի մեջ տարածությունով 80×80 սմ	8.-10.
Սոյա	1.-5.5.	4–5	շարքերով 40 սմ տարածությունով, բույսերի հեռավորությունը մեկ շարքում 5 սմ	9.-10.
Գետնակաղին	նախօրոգ աճեցում 3.-4., սածիլի տնկում 5.; լավ բերքի համար հարկավոր է ջերմոց; տանը շատ հաճախ հիվանդանում է բորբոսանքից	փոսերի մեջ տարածությունով 40×40 սմ, հողը հարկավոր է լավ հողմահարված լինի, քանի որ ծաղկելուց հետո պատճիները մտնում են հողի մեջ	8.-9.(-12.)
Ոսպ	4.-5.	4	շարքերում տարածությունով 25 սմ, բույսերի հեռավորությունը մեկ շարքում 5 սմ	8.-9.

• Ծառեր եւ թփեր

Սերմերի ցանելը նույնն է ինչպես որ միամյա բույսերի ցանելը, միայն մեկ տարբերություն կա: Ցրտակայուն տեսակների սերմերը հարկավոր է սառցնել: Այդ պատճառով նրանք ցանվում են մարտին-ապրիլին եւ թողնվում են այգում կամ պատուհանի վրա դրսի կողմից, որպեսղի ցուրտը եւ ցածր ջերմաստիճանը կարողանան ազդել սերմերի վրա:

Ոչ ցրտակայուն տեսակների սերմերը (տանը – ակացիա,եվկալիպտ, Protea, դափնի,…) ցանեք որպես միամյա բույսերը եւ պահպանեք 20–25 oC ջերմաստիճան տակ:

Ցանելու խորությունը կախված է սերմերի չափից: Էվկալիպտի մանր սերմերը չեն ծածկվում, միայն սեղմվում են հողի մեջ: Մնացած մանր սերմերը ծածկվում են հողի բարակ շերտով: Ավելի խոշոր սերմերը (կաղնին, ձիթապտուղը) ցանվում են 3–5 սմ խորությունով: Ավելի մեծ սերմերը (շագանակը, ընկույզը) ցանվում են 5–10 սմ խորությունով:

««« Առաջվա տեքստ:Վելվիչիա զարմանալին (Welwitschia mirabilis) – աճեցնում եք կենդանի հանքանյութ Մյուս տեքստ:Ինդոնեզիայի Մանգոյի տեսակներ »»»

Հինգշաբթի 16.7.2009 16:06 | տպել | Աճեցնելու ուղեցույց