Pelem Kalimantan, Kasturi (Mangifera casturi)

Pelem Kalimantan (Mangifera casturi) utawi wonten lokal kasebut Kasturi punika witipun woh tropis ingkang inggilipun 10–30 m ingkang sifatipun endemik wonten dhaerah ingkang alit wonten ing antawis Banjarmasin ing Kalimantan bagian kidul (Indosnesia). Saniki taneman punika ingkang wonten ing wana amargi babat wana ingkang mboten resmi. Namung wonten dhaerah niki taksih asring dibudidayaake amargi raosipun ingkang eco.

Ukuranipun woh Pelem Kalimantan (Mangifera casturi) langkung alit dibandingake species pelem sanesipun. Bobotipun antawis 50 ngantos 84 grams saben wohipun. Sadherengipun mateng, woh niki werninipun ijem – namung rikala mateng, werninipun dados coklat utawi ungu-cemeng saha gadhah kulit mengkilat, asring disertai werni ungu enem. Pola werninipun sami dados ukuran bentenipun macem-macem M. Casturi. Wonten tiga macem Mangifera casturi ingkang kacatet – Kasturi, Mangga Cuban saha Pelipisan asring dianggep dados species sanes. Namung,Pelipisan saged dikenal saking wangipun ingkang kados Kasturi ingkang nandaake menawi woh punika kasil kawinan saking Kasturi. Taksih kedah kathah diteliti malih kagem ngatosake saha njelasake statusipun.

Wiihipun Pelem Kalimantan (Mangifera casturi), Borneo, Indonesia

Dagingipun woh punika werninipun oranye sarta gadhah serabut-serabut ingkang wangi manisipun unik. Menawi kita bandingake Kasturi kalihan Pelem (Mangifera indica), lajeng Kasturi gadhah raos ingkang langkung mboten manis namung gadhah raos ingkang langkung kiat kalihan wanginipun langkung alus. Dagingipun Kasturi gadhah serat ingkang inggil.

Detilipun Winih Pelem Kalimantan (Mangifera casturi), Borneo, Indonesia

Kasturi terkenal sanget kalihan tiyang Kalimantan Selatan sarta dhaerah sacaketipun.Wangi wohipun eco sanget saengga wonten tembang dangu ingkang cerios perkawis sapunika : “Seharum kasturi, seindah pelangi, semuanya bermula.”

Pedamelan babat wana ingkang mboten resmi nyebabake wit-witan punika saged punah wonten wana liar. Wit-witan sepuh Pelem Kalimamantan keancem babat wana amargi jumlahipun wit-witan kedhik. Wit-witan asring dibudidayaake wonten skala alit wonten ing kebon wingking griya utawi wonten kebon-kebon alit kalihan tiyang-tiyang antawisipun.

Mboten kados wit-witan tropis sanesipun ingkang saged tuwuh ngantos cepet, Pelem Kalimantan mboten ditanemi kalihan skala ageng wonten Indonesia amargi proses tuwuhipun ingkang alon. Budidaya Pelem Kalimantan namung saged ditepangi wonten dhaerah Mataram ing dhaerah Banjar (dhaerah Banjar benten kalihan dhaerah Banjarmasin). Tiyang Mataram nyobi kagem mbudidayaake wonten skala alit wonten taun 1980 lajeng sapindahipun dipanen wonten taun 2005. Sanadyan lokalipun woh niki kathah sanget, namung tetep mboten saged nuhoni panyuwunanipun.

Kagemanipun wit Pelem Kalimantan kawates kalihan woh sarta kayunipun. Sanadyan wit ingkang sampun sepun saged gadhah pang ingkang inggilipun 1 meter, tiyang Banjar (kelompok etnis asli pedalaman kalihan pantai ingkang manggen wonten ing Kalimantan Selatan), kathahipun namung mbetahake wohipun amargi tuwuhipun witipun dangu. Amargi sebab punika, tiyang Banjar milah wit-witan sanesipun kagem sumber kayu ingkang kualitasipun kayu ingkang memper utawi langkung sae. Kagem angsal wohipun mboten perkawis gampil amargi wit Kasturi tuwuh inggil sanget saha tiyang kedah menek inggil sanget kagem mundhut – woh ingkang dhawah wonten siti gadhah kualitas ingkang langkung cendhek.

Woh-wohanipun saged didhahar langsung utawi diproses dados selai Kasturi. Namung sedaya niki awis wonten pasar, amargi para tani ngagem piyambak. Produk sanesipun ingkang didhamel saking pelem sapunika sop, selai, jus utawi jenang (jajanan tradisional). Namung, produk-produk niki cekap sisah dipadosi amargi woh-wohanipun ingkang taksih seger tansah diremeni sanget saha sapunika salah setunggalipun woh-wohan favorit tiyang Banjar. Woh-wohan sapunika sami cekap awis namung miturut tiyang Banjar regi punika cekap pantes amargi raosipun wohipun eco sanget.

««« Artikel sakderengipun: Pelem Indonesia Artikel saklajengipun: Nanem pelem saking wijinipun »»»

Sabtu 23.12.2023 21:30 | Cetak | Pelem, Tetanduran