Cherimoya (Annona cherimola)

Mazazi a miselo ye sweli ku iswa mwa Yuropu kuzwa kwa linaha ze futumala ki ye makaza. Ni konile ku leka muselo wa cherimoya niku utwa mo u utwahalela. Haufumanehi mwa masintolo a miselo kono ka nzila yeñwi, ituha ifumaneha!

Libizo la Cherimoya ki lona leli itusiswa hahulu kwa ku ama kwa muselo wa Annona cherimola o mela mwa misindi ya Andes kuzwa Colombia ku ya Peru fa liñambamo ze eza limita ze 700 ku isa 2400. Hape ukona ku mela mo ku bata mi kacwalo u kona limiwa hahulu mwa likalulo zeñwi za lifasi – mane nihaiba mwa Isilaele ni mboela wa Spain. Simela se si kona ku bani mifuta ye fita fa 120.

Makwati a cherimoya ki amatala amaseta, a ñwalula inge kuli kuna ni ya ñwalauzi fateñi. Miselo yemitala ya kona ku bulukiwa. Inani nama ye ñata, ye bonahala busweu mi iutwahala inge likonde kapa simbita. Mwahali ku inzi lipeu ze 10 ku isa 20 ze fubelu ze likana ni manawa. Hañata miselo iciwanga butala.

Mu kona ku cala lipeu zateni mwandu. Li shoshelanga ka ku shutana kono hañata ibanga mwahalaa sunda iliñwi kapa zetalu. Ikona ku shoshela hande ka mufutumala wa 27 °C. Limela zenyinyani kiza mubala omunde, kono hamulahonyana li cincanga ku ba zetala hahulu, za matali a mutopo a butelele bob u eza lisentimita ze mwahala 10–15.

Ki simela sesi tutulehanga matali maliha mi ha si sinyehile, sa nunka. Fo ku wile matali ku melanga mitai yeminca. Mifuta kaufela ya annona itokwa liseli leliñata ni ku ina foku ipatile – kono yeo kitaba ye buisanwa ki balimi! Na annona yaka ni itomile fo kunani mufutumala wa 10–15 ºC. Maliha mutu u tokwa ku bona moli hulela limela ze shutana mwa libaka za mufutumala o shutana kuli a bone kuli ye ka tubula kapili ki ifi.

Annona itubulanga halalu kapa haa 5 ka silimo. Isika tubula kale, itutulehanga matali kaufela ni ku nyana pili. Lipalisa za teñi kiza yelo ni bupuzwa mi li melanga fo ku wile matali kapa a tahanga matali amanca haa tubula. Ku tokwahala limela zepeli kuli likone ku zwala mi miselo inganga likweli ze 5 ku isa 7 kuli li kole.

Musike mwa bilaezwa kiku bonahala ku nyana kwa simela fahalimu. Sa kona ku sa fiwa mezi nakonyana kono maliha si tokwa mezi. Haiba muna ni litohonolo, mwendi mu ka kona ku fumana mifuta ye latelela:

Annona squamosa – annona ye nani miselo ye bonahala inge simbita. Ibizwa hape kuli sugar apples mi miselo ya teñi ki ye mitala ye bonahala yelo.

Annona muricata – ye annona miselo ya yona imela fa makwati a yona mi kiyemituna (1,5–5 kg) – inani miutwa ye sikami, ya butelele bob u eza lisentimita ze 0,5. kiye tala. Tii ye bizwa Corosol ipangiwa fa matali a sona simela se.

««« Taba ya kwamulaho: Nzalu ye kona ku mela mwa libaka ze hazelanga Rhapidophyllum hystrix (Needle Palm) Taba ye tatama: Mango yakwa Indonesia »»»

Pelekelo 23.12.2023 19:50 | Ku printa | Limela ze zwelela kusili