Botanix – Hatiso yaza limela

Botanix siLozi

Mango yakwa Indonesia

picture

Fragrant Mango (Mangifera odorata)

Mwa sooli sa Borneo kwa Indonesia ku fumaneha mifuta ye 34 ya Mango (Mangifera) ye imelelanga fela. Kono buñata bwa yona mifuta yeo ituha ituhela ku fumaneha kabakala ku lemakiwa hahulu kwa likota. Mifuta ye miñwi, ye cwale ka Kalimantan Mango (Mangifera casturi) yona mane haisa fumaneha mwa mushitu.

Mifuta ye miñwi ya Mango ye kona ku fumanwa mwa Borneo ki Mangifera griffithi (ye zibahala ka mabizo a kwateñi a: asem raba, ni romian), Mangifera pajang (asem payang), Mangifera quadrifida (asem kipang) ni Mangifera torquenda (asem putaran).

Mango ya munko omunde (Mangifera odorata) ki mufuta o atile wa Mango o fumaneha hahulu Mboela upa wa Asia. Ki peu ye zwa fa mazwake a Mango ye atile hahulu (Mangifera indica) ni Horse Mango (Mangifera foetida). I zibahala ka mabizo a kwateñi a: kuweni, kuwini (mwa puo yakwa Indonesia); kweni, asam membacang, macang, lekup (mwa puo ya kwa Malaysia); kuwini, ambacang, embacang, lakuik (mwa puo ya Minangkabau); kuweni, kebembem (mwa puo ya Betawi); kaweni, kawini, bembem (mwa puo ya kwa Sundan); kaweni, kuweni, kweni (mwa puo ya Javanese); kabeni, beni, bine, pao kabine (mwa puo ya Madurese), kweni, weni (mwa puo ya Balinese); mangga kuini (Mutulo wa Sulawesi); ni kuini, guin, koini, kowini, koine, guawe stinki, sitingki, hitingki (mwa lioli za Maluku).

««« Taba ya kwamulaho: Cherimoya (Annona cherimola) Taba ye tatama: Kalimantan Mango, Kasturi (Mangifera casturi) »»»

Pelekelo 23.12.2023 19:52 | Ku printa | Limela ze zwelela kusili

About KPR

Logo of KPR - Kilabu ya Balimi ya kwa Slovakia
KPR - Kilabu ya Balimi ki kopano ya balimi mwahalaa linaha. Mu bale litaba ze ekezehile...
Mu kandeke ze mu fitile ku zona mwa musebezi wa ku cala limela. Mu ñole litaba kaza bulimi, limela, ku cala limela, ni cwalo cwalo, ni ku li hatisa ma puo ya mina mwa hatiso ya luna ya Botanix! Mu lu ñolele.

Category: Kaufela Bucwañi Bukokwani Ketelelo ya mwa ku calela limela Limela ze hula mwa libaka ze bata Limela ze zwelela kusili Linzalu Mbowa Mezi ni limela ze hula mwa mezi