Simela sa Lotus sa kwa India (Nelumbo nucifera)

palisa ye bizwa Lotus ya kwa India.

Lotus ya kwa India (Nelumbo nucifera) ki simela sesi buheha sesi mela mwa mezi, sa matali a matala a cimbukile fa mezi. Lipalisa za teñi ze ikeza bufubelu hanata li hulanga fa mitai ye ombokile lisentimita lisikai fahalimwa mezi.

Palisa Lotus ya kwa India i ingiwa kuba palisa ye kenile mi Ma-Budha ba itusisanga yona mwa milapelo. Simela kaufela sa ciwa; nihaike hañata lipeu ni mibisi ya teñi (rhizomes) hañata li beiwanga mwa lico kwa Southeast Asia. Lotus ya kwa India ikona ku calwa mo li calelwanga zeñwi za mwa mezi za munko o munde. Mutu haa ziba hande mwa ku icalela, ki palisa ye bunolo hahulu ku cala!

Ku cala peu yateñi, sikwakwati sa teñi si tokwa pili ku si fala. Kacwalo mezi a kona ku kena teñi kuli peu ishoshele. Haiba sikwakwati sisa sinyehi, peu ikona ku pila lilimo-limo. Kono hai beiwa mwa mezi, ikona ku nga lilimonyana kuli imele.

Peu ya Lotus ya kwa India ye shoshela

Mutu u kona ku ziba cwañi kuli saa falile likwakwati leli likani? U kona ku ziba ka moi hulela peu hasei beilwe mwa mezi. Haiba mwa lizazi lililiñwi peu itunduluka, haisa tokwa ku faliwa. Haiba isa huhumuki mu tokwa ku fala kwateñi hape, kuibeya mwa mezi lizazi lililiñwi niku bona kapa ya tunduluka. Mu tokwa ku kutakutela ku eza cwalo ku fitela peu itunduluka hahulu.

Peu itokwa fela mezi… Hase mu faille sikwakwati, mu ombeke peu mwa sibyana sesi tezi mezi. Mezi a mande ki a mufutumala o eza 27°C and 28°C (nihaike peu ikona ku tunduluka nihaiba mwa mezi a 20°C). Mwa mezi a cwalo, peu ishoshela kapili, mwa lisundanyana.

Matali a sa bonahala fela, mu cale peu mwa sileze. Kamita mezi a be fahalimu lisentimita ze 30. hañata Lotus ya kwa India ikona ku mela moku pila litapi.

Simela hasinze sihula sika tokwa sibaka. Mwa kona ku si cala mwa mezi maliha mwa simu, mwandu, kapa kokuñwi kokusa bati hahulu. Lotus ya kwa India ihula hande mwa mufutumala o eza 20°C ni 35°C.

Kwanu kuluna kwa bata hanata, kono simela se hasina ku shwa. Mbumbi mwa kona ku si isa fande kono maliha si tokwa ku ba mwahali. Haku bata hahulu, sa konaku bulukiwa mo kuna ni fela ni mukamo sina mo li ezezwanga limela zeñwi za mwa mezi.

Nzila yende yak u hulisa Lotus ya kwa India ki ku bundeka macwe a kona ku swala mezi a fita fa malita aa 60 kapa 80 – ao hañata a leka 10 Euros. Mu itusise muezezo wo: mu beye peu ye shoshezi mwa sibyana mo ku inzi sileze, kihona mu ka si toma mwa macwe ao. Ika mela hande haiba ku tala mezi.

Bunde mwa macwe kikuli mwa kona ku a beya mwa simu fande kapa mwandu. Haiba aina mwandu, sesinde kikuli abe bukaufi ni windo (sihulu ye kwa malibela) kuli Lotus ya kwa India inatiwe ki liseli ni mufutumala. Mbumbi mwa kona ku itomela ko ku sa cisi hahulu. Lotus ya kwa India imela ka bunolo – nihaiba mwandu!

««« Taba ya kwamulaho: Tii ya kwa Chaina – Mu icalele tii ya mina! Taba ye tatama: Kota ya kwai ye bizwa Nicotiana glauca – kota ya mwa malibela ye buheha! »»»

Pelekelo 23.12.2023 19:59 | Ku printa | Mezi ni limela ze hula mwa mezi