Botanix – Hatiso yaza limela

Botanix siLozi

Ku cala makoto ni lipeu za lipalisa

Mu zwise makoto ni lipeu za lipalisa ze mu amuhezi mwa mukotana mo li inzi, mu li beye mwa muluti mazazi a mabali kapa a malalu. Mwa kona hape ku li cala honafoo fela ni ku li buluka mwa muluti mazazinyana kuli lisike za natiwa ki lizazi.

Ku cala lipeu

Mu yepe kasimanyana mwa ku beya lipeu. Mu zwise lipeu moli inzi (mwa mukotana wa pulasitiki haiba li longilwe musili), mu namalaze mibisi hande mu sika beya kale simela kaufela mwa kasima.

Mu sele mezi mwa kasima mi mubu haseu nwile mezi kaufela, mu sele a mañwi hape. Mu eze cwalo kwa lipeu kaufela. Hasemu cezi lipeu kaufela, mu sele hape mezi.

Mazazinyana a latelela, mu li selaele fela ka moku tokwahalela ni ku tokomela kuli hali natiwi hahulu ki lizazi. Mibisi ika kala ku zwa mwahala sunda kuisa lisunda zetalu mi kutuha foo mwa kona ku li babalela momu babalela limela zeñwi kaufela mwa simu yamina.

Ku cala makoto ni limela ze nyinyani

Pili mu lime mubu fo mu bata ku cala makoto ni mibisi (lu ka itutisa linzwi la makoto mwa taba kaufela). Mu zwise makoto mwa mukotana hasemu bata fela ku a cala. Mu yepe musima o tungile hande (mu bone mukoloko) mi mu beye likoto mwateñi mibisi kwatasi. Makoto a mañwi haa melangi haiba mibisi i inzi fahalimu – mu cale ka moku swanehela!

Haiba mu cala palisa ya tulip fahalaa mbumbi (mwendi hamuna kwaku li buluka kappa mu ya fa pumulo) mu tokwa ku ifa mezi. Makoto haa na ku shoshela ku fitela pula ya maseulo.

Makoto a manyinyani ali taata ku a cala, asike a pumbekiwa hahulu kwatasi. Kuli mu zibe butelele bwa musima wa ku yepa, mu bone butelele bwa ku zwa fa likoto ku taha kwa mulomo wa musima!

Lu pumbula likoto haseli nyanize fahalimu (fahalimua mubu) (ku eziwanga cwalo kwa makoto kaufela kwandaa Gladiolus) – mu kona ku eza cwalo ku kala ka May mwa Europe (haku futumala inze ku sina pula). Mifuta ye miñata ikona ku bulukiwa hasei zwisizwe mwa mubu (ibe fela ibulukiwa moku omile) kuisa matabula (sihulu nyanisi, galiki, saffron ni tulip).

Mifuta ye siyezi, sina lily, grape hyacinth (Muscari), Ornithogalum, ni solomon's seal (Polygonatum) hali KONI ku bulukiwa cwalo kakuli za shwa. Mifuta ye sa koni ku bulukiwa (moku omile) ikona ku shimbululwa mwa simu ya mina (ikaina sunda, kono ne kukaba hande kusa li buluka fande nako ye telele).

Mufuta nako yaku cala butele bwa simela ka lisentimita
Mifuta ye minyinyani ya makoto a lisentimita zepeli sina Allium carinatum, flavum, molly, oleraceum, scorodoprasum 7 kuisa 10. 5 kuisa 8
Mifuta ye mituna ya makoto a lisentimita ze 10 sina Allium giganteum, karataviense, nigrum 7 kuisa 10 10 kuisa 15
Colchicum – mifuta ye zwalanga mbumbi 8. 15
Crocus – mifuta ye zwalanga matabula (Crocus chrysanthus, Crocus vernus) 10. 9
Crocus – mifuta ye zwalanga nako yak u tutuleha matali (Crocus sativius) (7.-)8. 9
Gladiolus (ze kona ku calwa mwa simu) 4.-5. 10 (ye sa fiteleli 5)
Gladiolus (ya mwa naheñi mwa South Africa) 9. 5–8
Lilium candidum – white lily kapa Madonna lily 8. 3
Lilium – garden hybrids 9.(-10.) 5–15 kakuya ka mufuta
Muscari – grape hyacinth 7.-10. 8–10
Narcissus – narcis 8. 10
Ornithogalum umbellatum – Star-of-Bethlehem, Lily ya bucwañi 7.-10. 10
Polygonatum – salomons seal 8.10., 2.-3. 10
Tulips with small bulbs like theTulipa chrysantha, tarda, saxatillis, turkestanica, urumiensis 10. 10
Tulip ya makoto amatuna – Tulipa greigii, Tulipa fosteriana, Tulipa kaufmanniana ni mifuta ye caliwa mwa simu 10. 12–14

Ku cala Lily ka makapi

picture

Ku cala Lily ka makapi

Nzila ye bunolo kaku fitisisa yaku calulula lily ki ka makapi (makapi a likoto)

Mu cale makapi mwa mukokolombwa wa sentimita iliñwi kapa ze peli fo u lukela ku fita mubu okwahela makapi) a be mwa mufutumala o fita fa musihali 25–30 ºC ni 22 ºC busihu (kwa kona ku bata hanyinyani busihu, sa butokwa ki mufutumala wa musihali) mwa kabati kapa mwandu. Mubu ube o omile. Kacwalo makoto a ka mela ka bubebe kwatasi. Mwahalaa likweli zetalu, makoto amabeli kappa a malalu akabe a melile fa makapi! Haiba ne mu yebuzi makapi ni ku a cala kwa mafelelezo a July, mwa kona ku zwisa makapi ao mwa mubu mwa September ni ku a cala lisentimita zepeli mwa simu. Likoto ni likoto muli cale linosi, mi mwahalaa ona kube ni lisentimita zene – mwahalaa lilimo ze 6 mu kaba ni lipalisa zende za makoto!

** Ku cala lipeu za lipalisa za makoto**

Makoto a mañwi a lipalisa a kona ku calwa kabunolo ni ka bubebe ka lipeu. Mwa Yuropu nako yende yak u cala ki mwahalaa March ni April, lisentimita ze 0,5 kuisa ku iliñwi. Silimo sa pili musike mwa li cala fande, mu li tuhela fo li inzi. Mifuta ye miñwi ika tubula mwaha o tatama. Kono buñata bwa mifuta itubulanga mwahalaa lilimo zepeli ku isa 5. Mifuta ye minyinyani ika tubula kapili ku fita ye mituna ya makoto a matuna.

««« Taba ya kwamulaho: Kiwano – Cucumis metuliferus Taba ye tatama: Breadfruit Artocarpus odoratissimus, Marang »»»

Pelekelo 23.12.2023 19:31 | Ku printa | Ketelelo ya mwa ku calela limela

About KPR

Logo of KPR - Kilabu ya Balimi ya kwa Slovakia
KPR - Kilabu ya Balimi ki kopano ya balimi mwahalaa linaha. Mu bale litaba ze ekezehile...
Mu kandeke ze mu fitile ku zona mwa musebezi wa ku cala limela. Mu ñole litaba kaza bulimi, limela, ku cala limela, ni cwalo cwalo, ni ku li hatisa ma puo ya mina mwa hatiso ya luna ya Botanix! Mu lu ñolele.

Category: Kaufela Bucwañi Bukokwani Ketelelo ya mwa ku calela limela Limela ze hula mwa libaka ze bata Limela ze zwelela kusili Linzalu Mbowa Mezi ni limela ze hula mwa mezi