Qıtay çəy quağı – üz çəyegezne üsteregez!

Yaxşı baqçaçı inde qış axırında uq kiləçək sezonda nərsələr üsterəçəgen həm ürçetəçəgen uylap quya. Hər yıl şul uq pomidor, borıç həm qıyar üsterü tuydırdımı? Yaŋalıq telisezme? Beraz ekzotika? Ə menə bu yılnı üz çəyegezne üsterügə ni disez?

Çəy ıruına (Camellia), yaqınça 50 tɵr məŋge yəşel tropik həm subtropik quaqlar həm təbənək ağaçlar kerə, alardan iŋ yaxşı tanılğanı – çəy quağı (Camellia sinensis). Bu bik iske üsemlek, çığışı belən ul kɵnyaq həm kɵnyaq-kɵnçığış Qıtay belən kürşedəge Hindstan, Birma, Wyetnam həm Laostan kilə. Şul cirlərdə ul inde meŋyıllıqlar buyına üsterelə. Xəzerge waqıtta ul dɵnyanıŋ barlıq tropiklarında da üsterelsə, iŋ tanılğan çəy yasawçılar barıber Qıtay, Hindstan, Şri-Lanqa həm Yaponiə.

Çəy quağınıŋ orlıqları

Üz çəyne üsterü bezneŋ şartlarda da qıyın tügel. Nigez bulıp orlıqlarnıŋ yaŋa buluı tora, çɵnki çəy orlıqları üsüçənlekne tiz yuğaltalar. Şarsıman orlılarnı utırtudan 2–3 kɵn aldan çılatıp quyarğa kirək. Annarı alarnı hawalı tufraqqa utırtığız. 20–25 S° cılılkta alar 2–4 atnada tişelep çığalar. Qoyaşlı cirdə yəş üsemleklər bik tiz üsələr həm inde yartı yıldan soŋ yafraqların əz-əzləp çemetə başlarğa bula. Dɵres çemetep sez küp botaqlı quaqnı formalaştırasız həm üzegezneŋ çəyne yasar ɵçen çimal əzerlisez.

Cəy kɵne çəy quağın tışta – baqça yəki balqonda – üsterergə uŋaylı. Esse cəy belən waqıtlı həm kirəge xətle su sibü – çəyneŋ tuğan yağındağı şartlarğa iŋ yaqın. Üz baqçada üsterelgən çəyneŋ sıyfatı tropiktağıdan kim bulsa da, anı üsterü sezgə küp şatlıq kiterer, ə tırışsağız, ul zur aq çəçəklər belən atar. Ul məŋge yəşel buluı ɵçen, aŋa qış kɵne bezdə yaqtılıq citmi, şuŋa kürə ul şiŋep yafraqların qoya başlıy, əmma yaz kilü belən bik tiz yaŋara, həm sez tağın üz çəyegezne cıya alırsız.

Aldağı məqələ: Annona cherimola »»»

Düşəmbe 12.10.2009 11:55 | Bastıru | Ekzotik üsemleklər